Het veranderen van het genoom van een organisme is een diepgaande daad, en de instrumenten die worden gebruikt om de veranderingen door te voeren verlichten de noodzaak van verantwoorde regulering niet.
Sinds het in 2012 op het toneel verscheen, wordt CRISPR-technologie gebruikt tientallen soorten wijzigen van bacteriën tot vee tot planten en zelfs menselijke embryo’s. Veel landen hebben gezet ethische barrières bestaan verbieden de creatie van op maat gemaakte kinderen. In de landbouw zijn genetisch gemodificeerde gewassen dat wel grotendeels vrijgesteld van toezicht door de toezichthouderhet creëren van een ‘Wild West’ waar alles mag en gemodificeerde gewassen vrij zijn om in de voedselketen terecht te komen.
In tegenstelling tot ‘traditionele’ genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s), die sinds de jaren negentig worden gebruikt om Roundup Ready-zaden en vele andere veelgebruikte zaden te maken producten– bij bewerken gaat het niet om het inbrengen van ‘transgeen’ DNA van andere organismen. In plaats daarvan wijzigt het reeds bestaande genen. Als zodanig, zeggen aanhangers het is een veiliger aanpak: geen Frankenfoods, alleen selectief fokken op steroïden.
Na een grootschalige lobbycampagne in de sector hebben dergelijke argumenten over de hele wereld terrein gewonnen. In Europa gaan toezichthouders verder met a tweeledig regelgevingssysteem voor gemodificeerde gewassen. Terwijl traditionele GGO’s zwaar gereguleerd blijven, krijgen genetisch gemodificeerde gewassen een vrije pas, zonder dat toezicht of etikettering vereist is. (Sommige sterk gemodificeerde gewassen zullen nog steeds aan een zekere mate van controle worden onderworpen, hoewel veel minder dan GGO-gewassen.)
GENBEWERKING HEEFT TOEZICHT NODIG
In de Verenigde Staten stelde de SECURE Rule van de USDA de meeste gemodificeerde gewassen vanaf 2020 eveneens vrij van toezicht door de toezichthouders, totdat deze regel “willekeurig en grillig” werd verklaard en neergeslagen afgelopen december door een rechter uit Californië. Voorlopig is de USDA teruggekeerd naar de regelgeving van vóór 2020, vol bureaucratie, maar op zijn minst onpartijdig in de lasten die worden opgelegd aan agtech-innovators.
Het probleem hier is niet dat er iets mis is met genbewerking. Een van ons (Randall) heeft een aantal jaren leiding gegeven aan het onderzoek naar genbewerking bij tal van bedrijven, waaronder Inari, Arcadia en Monsanto (nu Bayer), en we kunnen je vertellen dat CRISPR een ongelooflijk hulpmiddel is. Het wordt al gebruikt om geweldige nieuwe producten te creëren: van bananen die niet bruin worden NAAR rijst resistent tegen destructieve virussen. Onderzoekers zijn dat ook in ontwikkeling vitaminerijke tomaten, koolstofvastleggende rijstsoorten en hoogproductieve tarwe. Ze moeten worden toegejuicht: we zullen al deze innovaties, en meer, nodig hebben om gezond, smakelijk en betaalbaar voedsel te produceren voor miljarden mensen in een opwarmende wereld.
Maar terwijl er niets unieks is gevaarlijk op het gebied van genbewerking is er niets eenduidigs Veilig niet eens erover. Met zowel genbewerking als transgene methoden herschrijf je het genoom, en waar het om gaat is de impact van de nieuwe genetische inhoud, niet waar de onderliggende DNA-letters vandaan komen. Welke methode er ook wordt gebruikt, genetische manipulatie kan enorme voordelen bieden, maar brengt reële risico’s met zich mee en vereist adequaat toezicht om de veiligheid te garanderen en het vertrouwen van het publiek te behouden.
DE GGO-REACTIE
De huidige tweeledige aanpak, die groen licht geeft voor genbewerking, creëert echter een aanzienlijk risico dat toezichthouders de kiem leggen voor een toekomstig verzet tegen genetische manipulatie. Paradoxaal genoeg hebben GGO-gewassen een belangrijk voordeel ten opzichte van genetisch gemodificeerde gewassen: juist omdat ze transgene genetische informatie bevatten, kunnen ze gemakkelijk worden opgespoord met behulp van eenvoudige laboratoriumtests. Genetisch gemodificeerde gewassen daarentegen zijn over het algemeen niet te onderscheiden van conventionele gewassen, dus als zou blijken dat een gemodificeerd gewas schadelijke eigenschappen heeft, zou het uiterst moeilijk – en onvoorstelbaar duur – zijn om het aantoonbaar uit de mondiale voedselketen te verwijderen.
De aanpak verstoort ook de markt door prikkels te creëren voor het bewerken van genen, ten koste van toekomstige innovaties waarbij gebruik wordt gemaakt van bewezen GGO-technologieën waar boeren en consumenten al op vertrouwen.
Door de noodzaak van aanzienlijke controle op gemodificeerde gewassen te bagatelliseren lopen we helaas het risico dat we minder scrupuleuze marktdeelnemers in de kaart spelen. In China zijn technieken voor het bewerken van genen al toegepast misbruikt om illegaal te wijzigen de genomen van ongeboren kinderen en Chinese bedrijven zijn dat wel race genetisch gemodificeerde medische behandelingen te creëren op manieren die bij westerse toezichthouders de wenkbrauwen doen fronsen. Nu is China dat wel actief promoten ook genbewerking voor gewassen en vee, in een poging een einde te maken aan de afhankelijkheid van Amerikaanse sojabonen en andere landbouwexporten. Wedden dat er onderweg geen sluiproutes worden genomen?
We zijn geen Luddieten, Randall besteedde zijn carrière aan het gebruik van genetische technieken om gewassen te verbeteren. Genetische manipulatie, die zowel transgene methoden als genbewerking omvat, is de bepalende technologische doorbraak van onze tijd (sorry, ChatGPT). Maar het is ook een van de meest onbegrepen en zeker de meest verguisde moderne technologieën. Landbouwvernieuwers, verbrand door de demonisering van GGO’s, willen begrijpelijkerwijs voorkomen dat ze methoden voor het bewerken van genen over dezelfde kam scheren.
EEN ACHTERDOORBENADERING
Maar in de haast om technologieën voor genbewerking te promoten, trappen we in dezelfde val. De arrogante veronachtzaming van veiligheidsproblemen door de industrie heeft een hele generatie tegen GGO’s gekeerd. In plaats van openhartig te zijn tegenover consumenten over de kracht en het potentieel van genbewerking, probeert de industrie dit via de achterdeur binnen te sluipen als eenvoudigweg een verlengstuk van de selectieve kweekmethoden die sinds het begin van de landbouw worden gebruikt.
De werkelijkheid is genuanceerder. Er is geen reden tot paniek over methoden voor het bewerken van genen. Maar er is geen wetenschappelijke basis om GGO-gewassen als ‘slecht’ en gemodificeerde gewassen als ‘goed’ te definiëren. Zowel genbewerking als genetische modificatie zijn ongelooflijk krachtige hulpmiddelen, en de nieuwe planteigenschappen die ze mogelijk maken moeten worden verwelkomd. Maar ze moeten ook zorgvuldig en effectief worden gereguleerd, en als zodanig worden gereguleerd productenop basis van hun unieke kenmerken, ongeacht de processen die zijn gebruikt om ze te creëren.
Het is tijd om afstand te nemen van procesgerichte regelgeving en ons in plaats daarvan te concentreren op het creëren van een gelijk speelveld voor zowel transgene als genetisch gemodificeerde gewassen. We hebben een eerlijke dialoog en duidelijke regelgeving voor beide technologieën nodig om de veiligheid van de voedselketen te beschermen en ervoor te zorgen dat cruciale nieuwe ontdekkingen op het gebied van landbouwtechnologie zich op veilige, transparante en duurzame manieren blijven ontwikkelen.
Shely Aronov is CEO en mede-oprichter van Innerplant. Randell Schultz, PhD, is vice-president onderzoek en ontwikkeling bij Innerplant.
