De opname door Rusland van de Oreshnik ballistische middellangeafstandsraket (IRBM) in zijn laatste raket- en drone-aanvallen op Oekraïne heeft de aandacht getrokken tot ver buiten het directe slagveld, wat urgente vragen oproept over de bredere veiligheidsimplicaties voor zowel Europa als de NAVO.
De hypersonische raket met nucleaire capaciteit werd op 8 januari gelanceerd tegen Lviv als onderdeel van een intense nachtelijke aanval op West-, Midden- en Zuidoost-Oekraïne, waarbij 278 Russische raketten en drones betrokken waren.
Hoewel de fysieke schade die specifiek door de Oreshnik-aanval in Lviv werd veroorzaakt, grotendeels beperkt bleef tot de werkplaats van een staatsbedrijf, ligt het belang van deze aanval eerder in wat zij signaleert dan in wat zij vernietigt.
Met een aangegeven actieradius van maximaal 5.500 kilometer brengt hij theoretisch een groot deel van Europa binnen bereik.
De enorme snelheid van Mach 10-11 is ook een integraal onderdeel van het gevaar: hoe sneller een raket reist, hoe minder tijd raketafweersystemen hebben om hem te detecteren, volgen en onderscheppen.
Het Royal United Services Institute schatte eerder dat een IRBM die met Mach 10 reist, Groot-Brittannië binnen 10 minuten zou kunnen bereiken als het vanuit West-Rusland wordt gelanceerd.
Terwijl Oekraïne voorheen een succesvol raketonderscheppingspercentage van 80% behaalde, daalde dit naar een nieuw dieptepunt van 54% dat in het laatste kwartaal van 2025 werd neergeschoten of onderdrukt; Hypersonische ballistische raketsystemen zijn ontworpen om dergelijke onderscheppingspercentages verder te verminderen.
Sommige defensieanalisten hebben zich afgevraagd of Oreshnik even innovatief is Vladimir Poetin heeft hij vaak gezegd, wat suggereert dat het een aangepaste versie zou kunnen zijn van de huidige IRBM RS-26 Rubezh-raket.
Lees meer:
Rusland lanceert hypersonische raketten op Oekraïne nabij de NAVO-grens
Wat we weten over de Oreshnik hypersonische raket
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha omschreef Oreshnik echter als een “ernstige bedreiging” voor de Europese veiligheid.
Het is gemakkelijk te begrijpen waarom: de raket raakte de infrastructuur in de west-Oekraïense stad Lviv, ongeveer 65 kilometer van de Poolse grens.
Polen heeft zijn zenuwen uiteraard al herhaaldelijk op de proef gesteld door het Kremlin, met als meest opvallende inval in zijn luchtruim door Russische drones in september 2025.
Het fragment zou deel uitmaken van de Russische Oreshnik-raket die de regio Lviv trof. Foto: AP
Dit brengt het gebruik van een dergelijk systeem dichter bij het NAVO-grondgebied dan het eerdere gebruik in november 2024, dat de centrale Oekraïense stad Dnipro trof.
Vroege beoordelingen suggereren dat de laatste Oreshnik-aanval, net als de vorige, mogelijk inerte, niet-explosieve kernkoppen heeft vervoerd, waardoor de onmiddellijke vernietiging veroorzaakt door de raket zelf werd beperkt.
Defensie-experts wijzen er echter op dat het demonstreren van de mogelijkheden van de raket – snelheid, bereik en overlevingsvermogen – de echte boodschap van de Russen is.
De timing van de lancering is vooral belangrijk gezien de recente veranderingen van Rusland in zijn nucleaire afschrikkingsdoctrine en de verlaging van de drempel voor een nucleaire reactie.
Nog zorgwekkender is dat dit volgt op de verhitte waarschuwing van Moskou dat alle Britse en Franse militaire ‘eenheden en structuren’ die in het kader van een toekomstig vredesakkoord in Oekraïne worden ingezet, als een legitiem doelwit zouden worden beschouwd.
Gezien de reputatie van de Oreshnik als raket die ondergrondse bunkers kan verpulveren, kunnen de bredere veiligheidsimplicaties voor de Oekraïense en NAVO-infrastructuur, zoals militaire en opslagfaciliteiten (om nog maar te zwijgen van hun personeel), niet worden genegeerd.
Aangezien Poetin zijn voornemen heeft geuit om de raket ook met meer conventionele ladingen te gebruiken, kan een frequentere verschijning van Oreshnik in de oorlog met Oekraïne niet volledig worden uitgesloten.
Maar voorlopig hebben zijn zeldzame verschijningen zowel zijn dreiging als zijn aantrekkingskracht vergroot.
Oreshnik is daarom meer dan alleen een militair wapen dat tegen Oekraïne wordt ingezet: het kan ook worden gelezen als een waarschuwing van het Kremlin tegen wat het “buitenlandse inmenging” van de westerse bondgenoten en partners van Oekraïne noemt.
Hoewel de meest recente Oreshnik-aanval wellicht geen onmiddellijke militaire dreiging vormt GEBORENverhoogt de strategische temperatuur, legt kwetsbaarheden in de westerse raketverdediging bloot en dwingt de NAVO-leiders om worstcasescenario’s te overwegen – wat onderstreept hoe zorgvuldig de oorlog in Oekraïne het houdt verband met de Europese veiligheid in bredere zin.
