De al lang bestaande vraag hoe de Groene Rivier door het Uinta-gebergte stroomt, is een stap dichter bij een oplossing gekomen. Een nieuwe geologische analyse suggereert dat het antwoord niet alleen in de rivier ligt, maar diep onder de bergketen. De studie onderzoekt hoe de Green River zich integreerde met de Colorado River, een verandering die de afwatering in het westen van Noord-Amerika opnieuw vormgaf. Er zijn aanwijzingen dat de rivier zijn pad miljoenen jaren volgde nadat de bergen zich al hadden gevormd en lang nadat de actieve bergbouw was beëindigd. Door riviergeometrie, sedimentgegevens en seismische beelden te combineren, beweren de onderzoekers dat subtiele maar krachtige veranderingen in de aardmantel het landschap van onderaf hebben veranderd, waardoor de rivier de ooit grote continentale kloof kan oversteken.
Onderzoekers verbinden zich diep Aarde processen naar de Groene Rivier die door het Uinta-gebergte loopt
Hoog in het Uinta-gebergte zijn de riviervalleien breed en licht glooiend. Verderop worden diezelfde rivieren steiler en dieper ingesneden. Dit contrast is belangrijk. Dit suggereert dat het bovenste riviernetwerk een vroegere periode weerspiegelt waarin de erosie langzamer was en het landschap stabieler was. Deze bewaarde kenmerken, bekend als relicttopografie, geven aan dat iets later de snelheid veranderde waarmee rivieren door de rotsen konden snijden.Door de vroegere vorm van deze riviernetwerken te reconstrueren, kan de studie “Een lithosferische daling veroorzaakte de integratie van groen en de Colorado-rivier” schat dat het midden van de bergketen ongeveer 450 meter boven het basisniveau is gestegen. Deze stijging vond plaats lang nadat de bergen waren gevormd, meer dan 50 miljoen jaar geleden. Het werd niet veroorzaakt door ondiepe breuklijnen of klimaatverandering, die slechts een ondergeschikte rol lijken te hebben gespeeld.
Een lithosferische stroming veranderde het landschap van onderaf
Seismische beelden onder het bereik onthullen een dichte massa lithosfeer die in de mantel wegzakt. Dit proces, bekend als lithosferisch dribbelen, verwijdert zwaar materiaal van de bodem van de korst. Een hetere mantel stijgt op om deze te vervangen, waardoor het oppervlak erboven wordt opgetild. Berekeningen suggereren dat deze daling tussen ongeveer 2 en 5 miljoen jaar geleden is afgebroken.
De timing komt overeen met Groen en Integratie van de Colorado-rivier
De geschatte timing van dit diepe aardse proces komt overeen met onafhankelijk bewijsmateriaal voor het moment waarop de Groene Rivier het Uinta-gebergte overstak en zich bij de Colorado-rivier voegde. Naarmate het terrein ongelijkmatig steeg, verschoven de basisniveaus, werden de rivieren steiler en versnelden de insnijdingen. Dit creëerde de omstandigheden die nodig waren voor de Groene Rivier om de bergketen te overwinnen en de Lodore Canyon uit te snijden.
Diepgaande processen hervormen in stilte oppervlakkige systemen
Slechts een klein deel van de opwaartse kracht kan worden verklaard door erosie en isostatisch herstel. De meeste werden aangedreven door de manteldynamiek die destijds weinig sporen op het oppervlak achterliet. De bevindingen laten zien hoe diepgaande geologische processen riviersystemen stilletjes kunnen reorganiseren, landschappen kunnen hervormen en ecosystemen kunnen veranderen lang nadat de vorming van bergen is opgehouden.
