Vorige week Groenland was groot nieuws. Natuurlijk is Groenland altijd groot geweest. Het grootste eiland ter wereld, dat drie keer zo groot is als Texas, domineert de Arctische ruimte tussen Noord-Amerika en Europa. Ondanks de naam is 80% van Groenland bedekt met ijs.
De naam Groenland is ontstaan als een vorm van branding, aldus Robert Christian Thomsen, hoogleraar sociale wetenschappen aan de Universiteit van Aalborg in Denemarken. Groenland is genoemd, zegt hij, naar Erik de Rode, een Viking die uit IJsland kwam en zich daar rond 985 na Christus vestigde. Bij zijn terugkeer naar IJsland “zei hij tegen de Oudnoors die daar woonden: ‘Er is een prachtig groen land ten westen van hier. Je moet gaan, je moet komen en je bij ons voegen'”, zei Thomsen.
CBS-nieuws
In 1814 werd Groenland officieel onderdeel van het Koninkrijk Denemarken. Waarom dan al die aandacht voor dit grotendeels desolate landschap?
Ten eerste is er veiligheid: “Als je naar een kaart kijkt, zie je dat de kortste afstand die een raket tussen Moskou en Washington kan afleggen onmiddellijk boven de Noordpool en Groenland ligt”, zei Thomsen.
En de klimaatverandering heeft Groenland nog aantrekkelijker gemaakt, beter bevaarbaar voor commerciële en militaire schepen en gemakkelijker om zijn rijke hulpbronnen te ontginnen.
“Het terugtrekkende ijs betekent dat er veel meer en veel betere toegang is tot olie, gas en mineralen, inclusief zeldzame aardmetalen die nodig zijn voor onze computers, voor onze elektrische auto’s, voor batterijen,” zei Thomsen.
De Amerikaanse belangstelling voor Groenland is niet nieuw. In de negentiende eeuw, rond de tijd dat we Alaska van Rusland kochten, toonden de Verenigde Staten interesse in het verwerven van Groenland. Er is niets uitgekomen.
Maar in 1917 de Verenigde Staten Klaar grondgebied kopen van Denemarken: de drie Caribische eilanden die er nu zijn Amerikaanse Maagdeneilanden. In ruil daarvoor erkenden de Verenigde Staten de Deense soevereiniteit over Groenland.
Toen kwam de Tweede Wereldoorlog.
Thomsen zei dat het eiland tijdens de oorlog buitengewoon belangrijk was voor de geallieerden: “Denemarken is al bezet door de Duitsers. En dus zweeft Groenland daar onbeschermd rond. De Amerikaanse regering zei: ‘We moeten Groenland bezetten om er zeker van te zijn dat de Duitsers dat niet doen.'”
Keystone-Frankrijk/Gamma-Keystone via Getty Images 
De geallieerden gebruikten het eiland als tankstation voor militaire bommenwerpers. Na de oorlog, in 1951, kwamen de Verenigde Staten en Denemarken een meer permanente overeenkomst overeen waarin, zei Thomsen, luidt: ‘De Verenigde Staten hebben vrijwel vrije toegang (tot Groenland). Ze kunnen doen wat ze willen op het gebied van het opzetten van militaire bases, radar, wat dan ook. De Verenigde Staten hoeven het alleen maar beleefd te vragen.’
Maar genoeg over zijn positie en middelen. Natuurlijk heeft Groenland ook inwoners: een kleine bevolking van ongeveer 57.000.
Tillie Martinussen, geboren in Groenland en voormalig parlementslid, zei dat opgroeien in Groenland geweldig was: “Ik bedoel, het is een heel, heel veilig land om in op te groeien. We maken grapjes in de sneeuw.”
Martinussen is, net als bijna 90% van de bevolking, van Inuit-afkomst. Op de vraag wat de Groenlandse waarden zijn, antwoordde hij: ‘We moeten voor elkaar zorgen. We moeten bij elkaar blijven. Zeer gemeenschapsgedreven, in tegenstelling tot de meeste westerse landen, die individueel gedreven zijn. We leven in een samenleving waar we nog maar twee generaties geleden gewend waren dat mensen op jacht gingen naar voedsel, en we zijn gewend om te delen. Het is nog steeds een gemoedstoestand.’
Hoewel uit peilingen blijkt dat de meeste Groenlanders geen Amerikaan willen zijn, zegt Martinussen dat het niets persoonlijks is: ‘Ik hou eigenlijk van de Verenigde Staten; ik hou van het Amerikaanse volk’, zei hij. ‘Begrijp me helemaal niet verkeerd. Ik bedoel, een van mijn dromen was eigenlijk om in een auto van oost naar west te gaan.’
Maar na de agressieve retoriek van president Trump jegens Groenland en zijn oude bondgenoot Denemarken (“Hoe dan ook, we zullen Groenland krijgen”), is die liefde op de proef gesteld.
Sean Gallup/Getty Images 
Martinussen zei: “We zijn al tachtig jaar goede bondgenoten, wat dit verraad op dit moment zo sterk in ons maakt. De kinderen die we nu hebben zullen opgroeien en net zo bang zijn voor de Verenigde Staten als de agressor die we ons herinneren.”
Thomsen zei: “Ik denk dat er een gevoel van verraad heerst. Ik ben opgegroeid – en ik denk dat de meeste Denen zijn opgegroeid met het idee dat de Verenigde Staten onze beste vriend ter wereld zijn, weet je? Toen realiseerde ik me plotseling dat de slechterik, degene die iets van ons wil afpakken en deze staat en deze mensen schade wil berokkenen, niet de Russen is, niet China, maar onze beste vriend.”
Voor meer informatie:
Verhaal geproduceerd door Amol Mhatre. Uitgever: Emanuele Secci.
Zie ook:
