DE experimenteren op sociale media ingediend door een 20-jarige Californische aanklager, bekend als Kaley of KGM, die Meta en YouTube voor een jury zette, trok de aandacht van de wereld. Het Bellwether-proces is een test voor de aansprakelijkheid van sociale-mediaplatforms en voor de financiële problemen die ze zouden kunnen ondervinden als zou blijken dat ze hun gebruikers schade hebben berokkend. KGM beweert op zijn beurt dat hij te maken kreeg met problemen met angst, depressie en lichaamsbeeld nadat hij Instagram had gebruikt.
De procedure zou de eerste echte juridische grenzen kunnen stellen voor wat tot nu toe een grotendeels ongereguleerd algoritmisch ontwerp is geweest, waarbij wordt bepaald of de versterking van schadelijke inhoud neerkomt op nalatigheid. Een vonnis tegen Meta of YouTube in deze Bellwether-zaak zou de deur kunnen openen voor andere rechtszaken en uiteindelijk de openbaarmaking van intern onderzoek kunnen afdwingen dat tot nu toe vertrouwelijk is gebleven.
De eerste dag dat Mark Zuckerberg, CEO van Meta, op de stand stond, 18 februari, was een belangrijk moment, niet noodzakelijkerwijs vanwege wat Zuckerberg zei, maar omdat de zaak zo ver is gekomen.
“Dit is een belangrijk moment omdat deze platforms eindelijk verantwoordelijk worden gehouden door hun gebruikers”, zegt Steven Buckley, hoogleraar digitale media en sociologie aan City St George’s, Universiteit van Londen.
Hoewel Zuckerberg zich verzette tegen rigoureuze ondervragingen van Mark Lanier, de advocaat die Kaley GM vertegenwoordigde, is het feit dat hij erbij was en dat de zaak voor de rechter kwam een belangrijke gebeurtenis. ALS Snel bedrijf meldde hij eerder2026 is het jaar waarin de wereld strenger wordt op het gebied van onlineveiligheid, vooral voor kinderen. En deze rechtszaak is opmerkelijk omdat deze erin slaagde de gebruikelijke manier waarop sociale netwerken aansprakelijkheid afwijzen te omzeilen: door het opleggen van Sectie 230-beschermingen, die al sinds het midden van de jaren negentig van kracht zijn en platforms beschermen tegen aansprakelijkheid voor de acties van hun gebruikers. Als de juryleden het ermee eens zijn productontwerpin plaats van dat gebruikersgedrag de hoofdoorzaak van de schade is, zou het tientallen jaren oude juridische schild van grote technologiebedrijven kunnen gaan scheuren. Alleen al die mogelijkheid zorgt ervoor dat Silicon Valley nerveus toekijkt, met miljarden aan potentiële schade op het spel.
Voordat het proces begint, Snap en TikTok schikking met de eiser zonder erkenning van aansprakelijkheid, waardoor YouTube en Meta de rechtszaak moesten aanvechten. Dat zegt een Meta-woordvoerder Snel bedrijf het bedrijf “is het absoluut niet eens met deze beschuldigingen en heeft er vertrouwen in dat het bewijsmateriaal onze al lang bestaande toewijding aan het ondersteunen van jonge mensen zal aantonen.” Ze voegen eraan toe: “Het bewijsmateriaal zal aantonen dat hij met veel belangrijke en moeilijke uitdagingen te maken kreeg lang voordat hij sociale media gebruikte.” (YouTube heeft gereageerd Snel Die van het bedrijf verzoek om commentaar.)
“Het is niet bepaald verrassend dat deze grote platforms eindelijk te maken krijgen met juridische gevolgen van hun daadwerkelijke gebruikers”, zegt Buckley. Een reeks rapporten, samen met andere kleinere rechtszaken, hebben informatie onthuld die erop wijst dat sociale media schadelijk kunnen zijn voor jongere gebruikers. Deze zaak is daarom een potentieel keerpunt omdat de eisers stellen dat het onderliggende productontwerp van Instagram en YouTube – functies zoals oneindig scrollen, autoplay en aanbevelingsalgoritmen die steeds boeiendere inhoud bieden – een gebrekkig product vormt.
Maar de meeste andere zaken hebben niet zoveel aandacht gekregen, omdat ze niet zo ver zijn gekomen als deze, en de kans op succes was ook niet zo groot.
“Zuckerberg leek niet iemand die de belangen van kinderen voorop stelde”, zegt Tama Leaver, hoogleraar internetstudies aan de Curtin University in Australië. Leaver vergelijkt de prestaties van Zuckerberg in de rechtszaal met die van Adam Mosseri een paar dagen eerder, die volgens de onderzoeker “de vasthoudendheid had om te betogen dat de term verslaving op ongepaste wijze wordt gebruikt.”
Daarentegen voelde “Zuckerberg zich niet als iemand die zijn huiswerk had gedaan, maar eerder als iemand die verrast was dat hij moest komen opdagen en deze vragen moest beantwoorden”, legt Leaver uit. “Als het zijn taak was om de wereld van luisteraars ervan te overtuigen dat hij een betrouwbare figuur kon zijn in de levens van tieners en jonge mensen, dan zou hij gefaald hebben.”
Ondanks de slechte prestaties van Zuckerberg, en ondanks de kracht van de zaak vergeleken met anderen die voor hem kwamen, denken sommigen dat een uitspraak tegen sociale-mediabedrijven – of een algemene beweging om kwesties die inherent zijn aan sociale media te erkennen – averechts zou kunnen werken. “Een van mijn zorgen is dat mensen denken dat de eenvoudigste oplossing voor veel van de problemen die in deze rechtszaken aan de orde komen, is om kinderen onder de 16 jaar eenvoudigweg te verbieden de platforms te gebruiken”, zegt Buckley. “Dit is een jammerlijk misleidende reactie. Het wetenschappelijke bewijs met betrekking tot het verband tussen het gebruik van sociale media op jonge leeftijd en verslaving is nog niet goed onderbouwd.”
Of de jury het nu eens is met die beoordeling of niet, het proces heeft al iets bereikt dat jaren van congreshoorzittingen en handwringen van de toezichthouders niet hebben bereikt: de mensen die deze systemen hebben ontworpen onder ede zetten en hen dwingen lastige vragen te beantwoorden, en vervolgens verantwoordelijk zijn voor de gevolgen van wat ze zeggen. “Een van de redenen waarom ik denk dat we op dit punt zijn beland, is dat sommige mensen tot de conclusie zijn gekomen dat hun regeringen niets zinvols zullen doen om deze bedrijven ter verantwoording te roepen en dat ze zich daarom gedwongen voelden om het zelf op zich te nemen”, zegt Buckley. De rest van de technologiesector zal nauwlettend in de gaten houden wat er daarna komt.
