In één opzicht is deze beslissing niet geheel verrassend.
Naarmate de hoorzittingen van het Hooggerechtshof vorderden, leek dit de meest waarschijnlijke beslissing van de Amerikaanse rechterlijke macht.
Toch is het een klap voor het Trump-regime.
De beste plaats om dit te begrijpen is door terug te gaan in de geschiedenis, naar de grondwet van de Verenigde Staten.
Aan dit alles lag het idee ten grondslag dat de president geen eenzijdige macht zou moeten hebben om belastingen vast te stellen, die, althans toen, voornamelijk uit tarieven bestonden.
Met andere woorden, de tarieven moesten door het Congres worden vastgesteld. Dit was niet zomaar willekeurig; het was de hoeksteen van de veelgeroemde ‘scheiding der machten’.
Nieuwste nieuws van Trump: tarieven afgekeurd door het Hooggerechtshof
Het nadeel van deze vrij duidelijke constitutionele beperking is dat het vaak tijdrovend en lastig is om iets door het Congres te krijgen.
De afgelopen decennia zijn er dus verschillende uitzonderingen in de wet opgenomen om presidenten in staat te stellen bijvoorbeeld noodtarieven op te leggen in het geval van een nationale veiligheids- of betalingsbalanscrisis – of vanwege een specifiek probleem met een bepaalde sector.
Trump kondigde de tarieven afgelopen april aan. Foto: Reuters
Deze uitzonderingen vertegenwoordigen een catalogus van obscure juridische mazen waardoor de president effectief eenzijdig tarieven kan opleggen zonder tussenkomst van het Congres.
Het begrijpen van dit verhaal is erg belangrijk om te begrijpen wat er net is gebeurd. Omdat een groot deel van de manier waarop Donald Trump tot nu toe tarieven heeft opgelegd, terug te voeren is op het gebruik door de president van deze verschillende historische mazen in de wet.
Zo bevat de Trade Expansion Act van 1962 bijvoorbeeld een bepaling, sectie 232, die zegt dat tarieven aan bepaalde industrieën kunnen worden opgelegd als er een rechtvaardiging voor de nationale veiligheid bestaat. De president gebruikte deze clausule voor zijn tarieven op staal en aluminium
Wat betreft de beroemde “Bevrijdingsdag” tarieven, werden geïmplementeerd onder de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) van 1977.
In werkelijkheid mag dit alleen worden gebruikt als het land zich in een of andere nationale noodsituatie bevindt. Dit was uiteraard de rechtvaardiging van de president voor de Bevrijdingsdagtarieven: handelstekorten, illegale drugsinstroom – deze vormden, zo betoogde hij, een nationale noodsituatie.
Trump heeft ‘tarieven’ omschreven als zijn favoriete woord. Foto: Reuters
De belangrijkste ontwikkeling is die van nu we weten dat het Hooggerechtshof het daar niet mee eens is.
Alle IEEPA-vergoedingen, dat wil zeggen een flink deel, ongeveer de helft, van alle belastingen zijn nu nul. Er bestaat een serieuze vraag of de administratie een deel, of misschien zelfs al het tot nu toe betaalde geld met de “Bevrijdingsdag”-vergoedingen zal moeten terugbetalen.
Aan de ene kant verandert dit fundamenteel niets, voor zover het de regering waarschijnlijk eenvoudigweg zal dwingen enkele van die andere obscure mazen in de wet te gebruiken om extra heffingen terug te vorderen. Het Witte Huis kan de rechterlijke macht de schuld geven van het belemmeren van de koers van het beleid.
Lees meer van Sky News:
Trump draagt Amerikaanse regering op om dossiers over ‘buitenaards leven’ vrij te geven
Het vredescomité van Trump belooft miljarden dollars aan Gaza
In combinatie met de dalende kijkcijfers van de president (grotendeels omdat tarieven niet bijzonder populair zijn) is er echter nog een andere mogelijke weg, waarin deze episode Trump dwingt toe te geven (in de mate dat dit als een concessie zou worden geïnterpreteerd) dat tarieven niet zo goed werken als hij had gehoopt.
In ieder geval is dit meer chaos vanwege de aan-en-uit-handelsoorlog.
Er zullen ongetwijfeld nog meer wendingen volgen.
