Ons werd geleerd mensen in zorgvuldig ontworpen karakters te segmenteren: jong versus oud, valide versus gehandicapt, patiënten versus gezondheidszorgwerkers. Deze categorieën kunnen nuttig zijn in een spreadsheet, maar geven zelden het echte leven weer. Capaciteit is geen vaste identiteit. Het is een toestand die verandert door uren, seizoenen en decennia.
De meeste mensen zijn niet ‘gehandicapt’ of ‘valide’. Ze navigeren door een continuüm. Een ouder die een kind draagt, een reiziger die bagage sjouwt, een kok met natte handen, iemand die herstellende is van een operatie, een persoon met artritis op een koude ochtend, een oudere volwassene die aan het eind van de dag uitputting ervaart. Dit zijn geen grensgevallen. Ze zijn de belangrijkste ervaring van het moderne leven.
Als design bedoeld is om mensen te dienen, dan is de volgende stap duidelijk: stop met ontwerpen voor categorieën en begin met ontwerpen voor vloeibaarheid.
VLOEIENDHEID IS DE NIEUWE TOEGANKELIJKHEID
Toegankelijkheid wordt vaak omschreven als een geheel van kenmerken voor een specifieke groep. Door dat schot blijft hij aan de zijlijn staan. Een beter perspectief is om toegankelijkheid te beschouwen als de praktische realiteit van de dagelijkse variabiliteit. De capaciteiten van mensen veranderen afhankelijk van de context. De verlichting verandert. Veranderingen in geluid. Energie verandert. De handen zijn gevuld. De aandacht is verdeeld. Stress neemt toe. Blessures gebeuren. Lichamen verouderen. Het leven komt tussenbeide.
Als je eenmaal voor die realiteit ontwerpt, wordt de business case duidelijk. Producten die onder meer omstandigheden werken, werken voor meer mensen. Ze worden op meerdere momenten relevant, wat de acceptatie, tevredenheid en herhaald gebruik vergroot.
ONTWERP VOOR “STATEN VAN VERMOGEN”, NIET VOOR DEMOGRAFIE
Een nuttige verandering is het in kaart brengen van ‘vaardigheidsstatussen’ in plaats van gebruikerscategorieën. Vraag niet alleen wie de gebruiker is, maar ook in welke toestand hij of zij zich bevindt bij het gebruik van het product.
Overweeg enkele veelvoorkomende aandoeningen die letterlijk elk lichaam treffen:
- Gebruik met één hand, omdat de andere hand vol is.
- Gebruik door slechtzienden, vanwege verblinding, duisternis of vermoeidheid.
- Slecht gebruik van behendigheid, als gevolg van verkoudheid, artritis, letsel of stress.
- Beperkt gebruik van mobiliteit, vanwege zwangerschap, pijn, veroudering of herstel.
- Cognitieve belasting, omdat de gebruiker gehaast, afgeleid of overweldigd is.
Deze staten zijn niet ongewoon. Ze komen dagelijks terug. Door voor hen te ontwerpen, ontstaan betere producten voor iedereen, zonder mensen tot een label te dwingen.
MAAK AANPASSINGSVERMOGEN ONZICHTBAAR
Eén risico is dat ‘ontwerpen voor iedereen’ code voor ingewikkeld kan worden. Het doel is niet om instellingen en opties toe te voegen. Het doel is om aanpassingsvermogen in vorm en interactie te creëren, zodat het natuurlijk aanvoelt.
Goede voorbeelden zwijgen meestal:
- Een handvat dat uitnodigt tot meerdere grepen zonder gespecialiseerd te lijken.
- Intuïtieve bediening zonder dat er instructies nodig zijn.
- Pakket dat netjes opent zonder brute kracht.
- Een product dat communiceert hoe het te gebruiken door middel van vorm en aanraking.
Het beste inclusieve ontwerp lijkt voor de hand liggend, niet-ondersteunend.
HET STRATEGISCHE VOORDEEL
Vloeibaarheid is ook een merkstrategie. Wanneer klanten het gevoel hebben dat een product hen ‘bijhoudt’, wint het vertrouwen. Het wordt het object waarop ze in verschillende levensfasen vertrouwen. Dit is een diepere vorm van loyaliteit dan voorkeur. Het is verslaving in de beste zin van het woord.
De toekomst van inclusief ontwerp gaat niet over het creëren van meer categorieën. Het gaat erom dat de behoefte aan categorieën helemaal wordt geëlimineerd. Als producten zijn ontworpen voor een leven onderweg, zullen ze voor elk lichaam vaker en langer werken.
Ben Wintner is CEO van Michael Graves Design.
