Toen president Trump kondigde de gevangenneming aan van de voormalige Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw op zaterdag, rechtvaardigde de militaire operatie gedeeltelijk door deze op te vatten als een poging om activa terug te krijgen waarvan hij zei dat ze waren gestolen van Amerikaanse bedrijven.
“Venezuela heeft eenzijdig Amerikaanse olie, Amerikaanse activa en Amerikaanse platforms in beslag genomen en verkocht, wat ons miljarden en miljarden dollars heeft gekost”, zei Trump. “Dit was een van de grootste diefstallen van Amerikaans eigendom in de geschiedenis van ons land.”
Wie is eigenaar van de Venezolaanse olie?
De focus van de president op Venezolaanse olie roept nu vragen op over de activiteiten van Amerikaanse energiebedrijven in het land, en ook of Amerikaanse oliegiganten het zou nu kunnen werken om te herleven de worstelende olie-industrie. Die van Venezuela grondwet stelt dat het land alle minerale en koolwaterstofvoorraden – de olie- en aardgasreserves – op zijn grondgebied bezit, inclusief de voorraden die onder de zeebodem van het land liggen.
Trump “praat over hoe ze onze olie afnemen – olie zelf is nooit ‘onze olie’ geweest”, vertelde Samantha Gross, directeur van het Energy Security and Climate Initiative bij het onpartijdige Brookings Institution, aan CBS News, eraan toevoegend dat de natie enorme voorraden ruwe olie “behoren tot de regering van Venezuela.”
Wat echter ook waar is, is dat Amerikaanse oliemaatschappijen contractuele overeenkomsten met Venezuela hadden om zijn olie te winnen, te verwerken en te transporteren, en om de inkomsten uit de olieverkoop te delen.
De diefstalklachten van Trump weerspiegelen de acties van de toenmalige Venezolaanse leider Hugo Chávez om de energiesector van het land in 2007 te nationaliseren en productiemiddelen van Exxon Mobil en ConocoPhillips in beslag te nemen nadat ze het land hadden verlaten, zei Gross.
Deze inbeslagnames hebben geleid tot jarenlange rechtszaken en pogingen van de bedrijven om hun verliezen terug te verdienen. Hoewel een arbitragepanel van de Wereldbank in het voordeel van de oliemaatschappijen oordeelde, moet het geld nog worden teruggevorderd.
“Er bestaat geen twijfel over dat er een aantal Amerikaanse bedrijven en anderen zijn die claims hebben tegen Venezuela en die al jaren proberen aan deze claims te voldoen”, vertelde Ted Posner, partner bij advocatenkantoor Baker Botts en voormalig assistent-algemeen adviseur voor internationale zaken bij het Amerikaanse ministerie van Financiën, aan CBS News.
Het Witte Huis reageerde niet op een verzoek om commentaar.
Leidinggevenden uit de olie-industrie ze ontmoetten elkaar op vrijdagmiddag in het Witte Huis met Trump, minister van Financiën Scott Bessent, minister van Binnenlandse Zaken Doug Burgum en minister van Energie Chris Wright om Venezuela te bespreken. Vertegenwoordigers van Exxon, Chevron en ConocoPhillips waren aanwezig, waaronder Ryan Lance, CEO van ConocoPhillips.
“ConocoPhillips blijft de ontwikkelingen in Venezuela en hun potentiële implicaties voor de energievoorziening en de mondiale stabiliteit volgen”, zei het bedrijf voorafgaand aan de bijeenkomst in een verklaring.
Een woordvoerder van Chevron zei na de bijeenkomst van vrijdag: “Al meer dan een eeuw maakt Chevron deel uit van het verleden van Venezuela. We blijven ons inzetten voor het heden. En we staan klaar om het land te helpen een betere toekomst op te bouwen en tegelijkertijd de Amerikaanse energie en regionale veiligheid te versterken.”
Exxon reageerde niet op verzoeken om commentaar.
Het machtsspel van Chávez – en de corruptie
De Venezolaanse regering heeft een lange geschiedenis van nationalisatie van de oliesector, waarbij staatsoliemaatschappij Petróleos de Venezuela SA, oftewel PDVSA, overnemen de sector in de jaren zeventig. Exxon en andere buitenlandse oliemaatschappijen bleven actief in het land door contracten te ondertekenen om technische bijstand en andere expertise te verlenen aan PDVSA.
In de jaren negentig werden Exxon en andere grote oliemaatschappijen door de toenmalige Venezolaanse president Carlos Andrés Pérez uitgenodigd om terug te keren in een poging oliereserves te ontwikkelen in het stroomgebied van de Orinoco. seconde naar ‘Energy in the Americas’, een boek uitgegeven door de University of Calgary Press.
Maar in 2003 stopte Chávez duizenden PDVSA-werknemers na een staking. Vier jaar later breidde hij de nationalisatiedruk uit door van buitenlandse bedrijven te eisen dat ze het meerderheidsbelang in hun bedrijven aan PDVSA zouden afstaan. Exxon en ConocoPhillips slaagden er niet in een deal te bereiken met Venezuela, terwijl BP, het in Houston gevestigde Chevron, het Noorse Statoil en het Franse Total overeenkomsten tekenden om meerderheidsbelangen aan PDVSA te geven, waardoor ze konden blijven, Reuters gemeld in 2007.
“Sommigen waren het daarmee eens, anderen niet, en de bezittingen werden onteigend”, zei Gross.
In de context van de wijdverbreide corruptie onder Chávez werden, zoals journalist Anne Appelbaum in een boek uit 2024 opmerkte, honderden miljarden dollars gestolen van PDVSA en andere Venezolaanse bedrijven en vervolgens verdwenen naar particuliere bankrekeningen over de hele wereld.
Uit een onderzoek uit 2017 door de Amerikaanse en Portugese autoriteiten bleek dat leidinggevenden van PDVSA dat wel hadden gedaan gekanaliseerd miljoen dollar in de Portugese Banco Espirito Santo.
Venezuela is miljarden schuldig aan Big Oil
De sterke tactiek van Chávez leidde tot pogingen van Exxon en ConocoPhillips om compensatie te eisen voor hun bezittingen, waarbij Exxon beweerde 16,6 miljard dollar te hebben verloren als gevolg van de nationalisatiedrift. Een arbitragepanel van de Wereldbank kende het bedrijf in 2014 een tiende toe van wat het had gevraagd, maar hetzelfde orgaan later geannuleerd een groot deel van die prijs.
In een aparte zaak: een internationaal gerechtshof geregeerd dat Venezuela 8,7 miljard dollar schuldig was aan ConocoPhillips als compensatie voor de inbeslagname van zijn bezittingen in 2007.
Ook van andere industrieën werden hun activa gestript tijdens het veertienjarige bewind van Chávez, en bedrijven hebben sinds de jaren 2000 minstens zestig arbitrageclaims tegen Venezuela ingediend, aldus Luisa Palacios, een senior research fellow aan het Center on Global Energy Policy van Columbia University.
“De waarde van deze schulden wordt geschat op tussen de 20 en 30 miljard dollar, of tussen de 10% en 15% van de bijna 200 miljard dollar aan internationale schulden die Venezuela heeft”, zei hij op een persconferentie. item deze week vrijgegeven door Columbia.
“Venezuela zou deze eisen kunnen terugbetalen door investeerders uit te nodigen naar het land terug te keren”, merkte hij op. “Dit zou kunnen worden gedaan door middel van schulden-voor-aandelenruil of door de toekomstige olieproductie te koppelen aan de terugbetaling van lopende schulden. Het herstructureren van de buitenlandse verplichtingen van het land zal echter waarschijnlijk noodzakelijk zijn wil Venezuela zijn oliepotentieel volledig kunnen realiseren.”
De Verenigde Staten verspillen geen tijd
De oliereserves van Venezuela Naar schatting zijn ze de grootste ter wereld, met ruim 303 miljard vaten. Volgens de OPEC vertegenwoordigt dit ongeveer 17% van het totale olieaanbod in de wereld gegevens.
Maar de Venezolaanse productie van ruwe olie is gekelderd; de industrie pompt nu 800.000 tot 1 miljoen vaten per dag, tegen ruim 3 miljoen vaten begin jaren 2000. Die productie is ingestort als gevolg van chronische onderinvesteringen, wanbeheer van de overheid en de impact van Amerikaanse en internationale sancties.
Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio woensdag gezegd aangekondigd de Verenigde Staten zullen tussen de 30 en 50 miljoen vaten olie uit Venezuela exporteren, die tegen ‘markttarieven’ zullen worden verkocht, waarbij de inkomsten zullen worden gebruikt ‘op een manier die het Venezolaanse volk ten goede komt’.
Witte Huis-woordvoerster Karoline Leavitt vertelde verslaggevers dat de interim-regering van Venezuela had ingestemd met het vrijgeven van de olie.
Hoewel Trump Amerikaanse oliemaatschappijen ertoe aanzet om na de verovering van Maduro in Venezuela te investeren, hebben ze mogelijk garanties nodig voordat ze nieuwe ondernemingen aangaan, zei Gross.
“De politieke situatie in Venezuela is op dit moment erg onzeker. Voordat een bedrijf op realistische wijze veel geld kan investeren, zal het een stabiele politieke situatie willen”, voegde hij eraan toe.
