Washington, DC – Uren nadat de Verenigde Staten de ontvoering van de Venezolaanse president Nicola MaduroDe Israëlische politicus Yair Lapid waarschuwde Teheran: “Het Iraanse regime moet goed letten op wat er in Venezuela gebeurt.”
Maduro’s gedwongen verwijdering uit de macht kwam minder dan een week nadat de Amerikaanse president Donald Trump een ontmoeting had met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en daarmee dreigde. nieuwe stakingen lanceren tegen Iran.
Aanbevolen verhalen
lijst van 3 artikeleneinde van de lijst
Hoewel de spanningen van Washington met Caracas en Teheran verschillende wortels en dynamieken hebben, zeggen analisten dat Trumps actie tegen Maduro de vooruitzichten op een oorlog met Iran vergroot.
“Nieuwe wetteloosheid maakt alles minder stabiel en oorlog waarschijnlijker”, zegt Jamal Abdi, voorzitter van de National Iraanse Amerikaanse Raad (NIAC).
“Of Trump nu valt voor een ‘chirurgische’ regimeverandering of Netanyahu een Amerikaans imprimatur geeft voor soortgelijke acties, het is moeilijk om niet te zien hoe dit een impuls geeft aan de vele actoren die aandringen op een hernieuwde oorlog met Iran.”
Hij voegde eraan toe dat de ontvoering van Maduro Iran ertoe zou kunnen aanzetten ‘iets te doen dat militaire actie uitlokt’, waaronder het ontwikkelen van een eigen militair afschrikmiddel of het voorkomen van Amerikaanse of Israëlische aanvallen.
Negar Mortazavi, een senior fellow bij het Center for International Policy, zei ook dat Amerikaanse acties in Venezuela de maximalistische doelstellingen van Trump laten zien, waardoor de mogelijkheden voor diplomatie verder worden getemperd.
“Wat ik van Teheran zie en hoor, is dat ze niet geïnteresseerd zijn in onderhandelingen met de regering-Trump op de manier waarop deze regering aangeeft dat zij totale overgave wil”, zei Mortazavi tegen Al Jazeera.
“Er zijn dus momenteel niet veel mogelijkheden voor diplomatie, die vervolgens de weg vrijmaakt voor het tegenovergestelde pad, namelijk conflict. Op dit moment zijn Israël, Iran en de Verenigde Staten op weg naar een potentieel conflict.”
Abdi herhaalde deze beoordeling. “Deze actie versterkt alle twijfels en vermoedens over de bedoelingen van de VS, en geeft meer geloofwaardigheid aan degenen in Iran die zeggen dat het betrekken van de VS zinloos is en dat het ontwikkelen van een nucleair afschrikmiddel essentieel is”, vertelde hij aan Al Jazeera.
Alliantie Iran-Venezuela
De Amerikaanse inval waarbij Maduro werd ontvoerd en naar de Verenigde Staten werd gebracht, kwam na maanden van escalerende retoriek van Trump tegen de Venezolaanse regering.
Amerikaanse functionarissen hebben Maduro ervan beschuldigd een anti-drugsorganisatie te leiden, en Trump en zijn assistenten zijn dat ook geweest steeds meer ruzie dat Washington recht heeft op de enorme oliereserves van Venezuela.
Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio benadrukte ook de banden van Maduro met Iran en beschuldigde Caracas, zonder bewijs, ervan de Libanese gewapende groep Hezbollah voet aan de grond te geven op het westelijk halfrond.
Maduro is een nauwe bondgenoot van Iran en de twee zwaar gesanctioneerd De landen dringen aan op verdieping van hun handelsbetrekkingen, die naar schatting miljarden dollars zullen bedragen.
Nu Maduro weg is, zou het kleine Iraanse netwerk van bondgenoten verder kunnen krimpen, na de val van leider Bashar al-Assad in Syrië en de verzwakking van Hezbollah in Libanon.
De Iraanse regering veroordeelde snel de Amerikaanse aanval op Venezuela en riep de Verenigde Naties op om in te grijpen en de ‘illegale agressie’ te stoppen.
“De Amerikaanse militaire agressie tegen een onafhankelijke staat die lid is van de Verenigde Naties vertegenwoordigt een ernstige schending van de regionale en internationale vrede en veiligheid”, aldus het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring.
“De gevolgen ervan beïnvloeden het hele internationale systeem en zullen de orde gebaseerd op het Handvest van de Verenigde Naties verder blootstellen aan erosie en vernietiging.”
Zaterdag suggereerde Rubio dat de ontvoering van Maduro een boodschap was voor alle rivalen van Washington in het Trump-tijdperk.
“Als hij je vertelt dat hij iets gaat doen, als hij je vertelt dat hij een probleem gaat aanpakken, meent hij het”, zei de Amerikaanse topdiplomaat tegen verslaggevers.
Maar de Iraanse opperste leider Ali Khamenei hij verdubbelde zijn uitdagende retoriek na de Amerikaanse aanval op Caracas.
“We zullen niet toegeven aan de vijand”, schreef Khamenei in een post op sociale media. “Wij zullen de vijand op zijn knieën brengen.”
Trumps dreigementen
Vorige week was Trump gastheer van Netanyahu in Florida en dreigde hij Iran opnieuw te bombarderen als het land zijn raket- of nucleaire programma’s weer zou opbouwen.
“Nu heb ik het gevoel dat Iran zichzelf probeert te herbouwen, en als ze dat doen, zullen we het moeten neerhalen”, zei Trump. ‘We gaan ze neerslaan. We gaan ze doodslaan.’
Israël lanceerde een oorlog tegen Iran in juni werden de hoogste militaire bevelhebbers van het land, verschillende kernwetenschappers en honderden burgers gedood.
De Verenigde Staten sloten zich bij de aanval aan en bombardeerden de drie belangrijkste nucleaire locaties van Iran.
Hoewel Trump vaak heeft herhaald dat de Amerikaanse aanvallen het nucleaire programma van Iran hebben ‘uitgewist’ en de impact ervan hebben gevierd de oorlog als een succeshet Iraanse regeringssysteem overleefde de aanval.
Teheran reageerde met salvo’s van honderden raketten op Israël, waarvan er tientallen de meerlaagse luchtverdediging van het land binnendrongen, en de Iraanse strijdkrachten konden doorgaan met schieten tot de laatste momenten van de oorlog, voordat het staakt-het-vuren van kracht werd.
Sommige critici beweren dat regimeverandering het doel van Israël in Iran was en blijft, en dat Trump zich steeds meer aan dat doel lijkt te houden.
Trump waarschuwde vrijdag dat de Verenigde Staten ‘op slot en geladen’ zijn klaar om aan te vallen Iran als de Iraanse regering demonstranten doodde te midden van aanhoudende maar sporadische anti-regeringsdemonstraties in het hele land.
Zondagavond herhaalde hij hetzelfde dreigement. “Als ze mensen gaan vermoorden zoals ze in het verleden hebben gedaan, denk ik dat ze heel hard zullen worden getroffen door de Verenigde Staten”, zei de Amerikaanse president.
Kunnen de VS dus een regeringsonthoofding in Venezolaanse stijl uitvoeren in Iran?
Abdi van NIAC merkte op dat Israël al heeft geprobeerd de topleiders van het land te vermoorden, inclusief de president Massoud Pezeshkianin de maand juni.
Trump heeft Khamenei ook herhaaldelijk met moord bedreigd, en Israëlische functionarissen hebben dit bevestigd ze zochten “elimineer” de opperste leider tijdens de oorlog.
“Iraanse functionarissen hebben gezegd dat ze plannen hebben zodat het doden of verwijderen van hoge leiders het regime niet verlamt of omverwerpt”, zei Abdi.
“Het zou veel ingewikkelder zijn om een ‘catch-and-take’-operatie tegen Iran uit te voeren, gezien hun vermogen om wraak te nemen op Amerikaanse belangen en personeel.”
Venezuela zonder Maduro
Zelfs in Venezuela heeft de verwijdering van Maduro, althans voorlopig, niet geleid tot de ineenstorting van het regime.
Zondag, vice-president Delcy Rodriguezhuidige interim-president van Venezuela benadrukte dat Maduro de enige leider van het land blijft en veroordeelde de Amerikaanse aanval.
Hij suggereerde ook dat Israël betrokken was bij de ontvoering van Maduro, een uitgesproken criticus van de Amerikaanse bondgenoot.
“Regeringen over de hele wereld zijn geschokt dat de Bolivariaanse Republiek Venezuela slachtoffer en doelwit is geworden van een aanval van deze aard, die ongetwijfeld een zionistische ondertoon heeft”, zei Rodriguez.
Trump reageerde door de Venezolaanse interim-president te bedreigen en tegen het tijdschrift The Atlantic te zeggen dat hij een “zeer hoge prijs zou betalen, waarschijnlijk hoger dan die van Maduro” als hij niet zou instemmen met de eisen van de VS.
De plannen van de Amerikaanse president om Venezuela te ‘regeren’ en zijn olie in beslag te nemen zijn dus nog niet voltooid en zullen waarschijnlijk verdere militaire actie vereisen.
“Ik betwijfel of Venezuela een ‘one and done’-situatie kan zijn of een snelle ‘in en out’-situatie, wat het voorkeursmodel van Trump is. Zijn merk is om deel te nemen aan snelle machtsvertoon, niet aan eeuwige oorlogen”, zei Mortazavi.
Hij verwees naar de snelle operaties die Trump had bevolen, waaronder de moord op de ISIS-leider Abu Bakr al-Baghdadi in 2019, de moord op de Iraanse generaal Qassem Soleimani in 2020 en de aanval op Iraanse nucleaire locaties in juni.
“De meeste Amerikanen zijn de eeuwige oorlogen beu, vooral in het Midden-Oosten, dus de regering-Trump weet dat ze niet nog meer eeuwige oorlogen aan de Amerikanen kan verkopen”, zei Mortazavi.
Maar Trump heeft het vooruitzicht van een landinvasie van Venezuela al geopperd.
“We zijn niet bang voor laarzen op de grond”, zei hij. ‘We vinden het niet erg om dit te zeggen, maar we zullen ervoor zorgen dat het land goed bestuurd wordt. We zullen het niet voor niets doen.’
Abdi zei dat langdurige Amerikaanse betrokkenheid in Venezuela indirect een oorlog met Iran zou kunnen voorkomen.
“Er bestaat ook de mogelijkheid dat de VS verzanden in het ‘beheersen’ van Venezuela en niet over de bandbreedte beschikken om deel te nemen aan of de lancering van Israël in de volgende oorlog met Iran te steunen,” vertelde hij aan Al Jazeera.
“Iran was de volgende op het menu nadat de Verenigde Staten Irak in 2003 waren binnengevallen, en wij weten wat daar is gebeurd, en Trump misschien niet.” wil uitspreken ‘missie volbracht’ voor nu.”
Het olievraagstuk
Sommige critici – waaronder het Amerikaanse Republikeinse congreslid Marjorie Taylor Greene – hebben echter betoogd dat als de VS de olievoorraden van Venezuela zouden kunnen controleren, zij in staat zouden zijn verstoringen van de energiemarkt als gevolg van een mogelijke oorlog met Iran te compenseren.
“De volgende voor de hand liggende observatie is dat het verwijderen van Maduro een duidelijke zet is om controle te krijgen over de Venezolaanse olievoorraden, die stabiliteit zal garanderen voor de volgende voor de hand liggende regimeveranderingsoorlog in Iran”, schreef Greene zaterdag op X.
Ongeveer 20% van de olie in de wereld stroomt door de Straat van Hormuzdat Iran zou kunnen aandringen op sluiting in het geval van een totale oorlog.
Abdi zei dat Venezolaanse olie “in theorie een buffer zou kunnen bieden” voor het verlies aan export uit de Golfregio.
“Maar dat zou betekenen dat veel dingen goed zullen gaan voor de Verenigde Staten in Venezuela, en het is waarschijnlijk te vroeg om dat oordeel te vellen”, zei hij.
