Deugden als compassie, geduld en zelfbeheersing kunnen niet alleen nuttig zijn voor anderen, maar ook voor jezelf nieuw onderzoek Mijn team en ik hebben gepubliceerd in Tijdschrift voor persoonlijkheid december 2025.
Filosofen van Aristoteles in al-Fārābīeen 10e-eeuwse geleerde in wat nu Irak is, betoogde dat deugd essentieel is voor het welzijn. Nog anderen, zoals Thomas Hobbes EN Friedrich Nietzschezij voerden het tegenovergestelde aan: deugd biedt geen voordeel voor jezelf en is alleen goed voor anderen. Deze tweede theorie heeft veel onderzoek in de hedendaagse psychologie geïnspireerd, wat ze vaak zien moraliteit en eigenbelang zijn fundamenteel tegengesteld.
Veel onderzoeken hebben dit gevonden vrijgevigheid wordt geassocieerd met geluken dat moedigt mensen aan om vriendelijkheid te beoefenen verhoogt hun welzijn. Maar andere deugden lijken minder prettig.
Een meelevend persoon wil bijvoorbeeld lijden of tegenslag verlichten, maar dit vereist dat er sprake is van lijden of tegenslag. Geduld is alleen mogelijk als er iets irritants of moeilijks gebeurt. En zelfbeheersing houdt in dat je je verlangens opgeeft of volhardt in iets moeilijks.
Kunnen dit soort deugden echt nuttig voor u zijn?
Mijn collega’s en ik hebben deze vraag in twee onderzoeken onderzocht, waarbij we twee verschillende methoden gebruikten om de aandacht te vestigen op specifieke momenten in het dagelijks leven van mensen. Ons doel was om te beoordelen in welke mate ze op die momenten meelevend, geduldig en zelfbeheersing waren. We beoordeelden ook hun welzijnsniveau: hoe prettig of onaangenaam ze zich voelden en of ze hun activiteiten zinvol vonden.
In één onderzoek onder adolescenten werd gebruik gemaakt van de staaltje ervaring methode, waarbij mensen gedurende de dag met willekeurige tussenpozen vragen beantwoorden. De andere, studerende volwassenen, gebruikte de reconstructie van de dag methode, waarbij mensen vragen over de voorgaande dag beantwoorden. In totaal hebben we gekeken naar 43.164 momenten van 1.218 mensen.
Tijdens situaties die de mogelijkheid bieden om met compassie, geduld en zelfbeheersing te handelen – bijvoorbeeld als je iemand in nood tegenkomt of te maken hebt met een moeilijk persoon – hebben mensen de neiging om onaangenamere en minder prettige gevoelens te ervaren dan in andere situaties. We hebben echter ontdekt dat het uitoefenen van deze drie deugden Het lijkt mensen te helpen met de situatie om te gaan. Mensen die gewoonlijk meer medelevend, geduldig en zelfbeheersing hebben, hebben de neiging een beter welzijn te ervaren. En als mensen meer compassie, geduld en zelfbeheersing tonen dan normaal, voelen ze zich doorgaans beter dan normaal.
Kortom, onze resultaten zijn in tegenspraak met de theorie dat deugd goed is voor anderen en slecht voor jezelf. Ze waren consistent met de theorie dat deugd het welzijn bevordert.
Waarom het ertoe doet
Deze onderzoeken testten de voorspellingen van twee eerbiedwaardige en zeer invloedrijke theorieën over de relatie tussen moraliteit en welzijn. Daarmee boden ze nieuwe inzichten in een van de fundamentele vragen waarover in de filosofie, de psychologie en het dagelijks leven wordt gedebatteerd.
Bovendien is er in de wetenschappelijke studie van moraliteit veel onderzoek gedaan naar de manier waarop mensen gevormd worden morele oordelen en hoe externe krachten de eigen krachten van een persoon vormgeven moreel gedrag. Sommige onderzoekers hebben echter betoogd dat dit moet worden aangevuld met onderzoek naar morele eigenschappen en hoe deze in de hele persoon zijn geïntegreerd. Door ons te concentreren op eigenschappen als geduld, mededogen en zelfbeheersing en hun rol in het dagelijks leven van mensen, dragen onze onderzoeken bij aan de opkomende wetenschap van de deugd.
Wat is nog niet bekend
Een open vraag voor toekomstig onderzoek is of deugden als mededogen, geduld en zelfbeheersing alleen onder bepaalde omstandigheden in verband worden gebracht met een beter welzijn. Misschien zien de dingen er bijvoorbeeld anders uit in verschillende levensfasen of in verschillende delen van de wereld.
Onze onderzoeken waren geen gerandomiseerde experimenten. Het is mogelijk dat de associaties die we hebben waargenomen door een andere factor worden verklaard: iets dat het welzijn verhoogt en tegelijkertijd medeleven, geduld en zelfbeheersing vergroot. Of misschien beïnvloedt welzijn de deugd, en niet andersom. Toekomstig onderzoek zou oorzakelijke verbanden kunnen helpen verduidelijken.
Een bijzonder interessante mogelijkheid is dat er sprake zou kunnen zijn van een “deugdzame cyclus“: Misschien heeft deugd de neiging het welzijn te bevorderen, en welzijn heeft op zijn beurt de neiging deugd te bevorderen. Als dat zo is, zou het buitengewoon waardevol zijn om te leren hoe we mensen kunnen helpen die cyclus opnieuw te starten.
DE Kort onderzoek is een korte interpretatie van een interessant academisch werk.
Michele Prinsing is onderzoek- en evaluatiewetenschapper bij Wake Forest Universiteit.
Dit artikel is opnieuw gepubliceerd van Het gesprek onder een Creative Commons-licentie. Lees de origineel artikel.
