Islamabad, Pakistan – Toen de Indiase premier Narendra Modi stapte uit het vliegtuig in Tel Aviv woensdag voor zijn tweede bezoek aan Israël, en het eerste van een Indiase premier sinds zijn historische reis in 2017, was de symboliek onmiskenbaar.
Hij werd op de rode loper verwelkomd door de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, een regeringsleider die te maken krijgt met een arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof en een oorlog voert in Gaza die een groot deel van de wereld als genocide heeft veroordeeld.
Aanbevolen verhalen
lijst van 4 artikeleneinde van de lijst
Toch getuigde Modi’s bezoek niet van aarzeling, maar van oprechte steun voor het uitbreiden van India’s strategische omhelzing van Israël.
Dagen voor zijn aankomst kondigde Netanyahu in een kabinetsvergadering aan wat hij omschreef als een “zeshoek van allianties”een voorgesteld regionaal raamwerk dat India in het centrum plaatst naast Griekenland, Cyprus en niet nader genoemde Arabische landen, Afrikaanse en Aziatische staten.
Zijn verklaarde doel was het tegengaan van wat hij “radicale assen noemde, zowel de radicale sjiitische as, die we zeer hard treffen, als de opkomende radicale soennitische as.”
In een regio waar de Turkse president Recep Tayyip Erdogan tot de meest uitgesproken critici van Israël behoorde en waar Saoedi-Arabië en Pakistan een strategische wederzijdse defensieovereenkomst hebben geformaliseerd September 2025 – alle drie landen met een soennitische meerderheid – de contouren van wat Tel Aviv als deze ‘as’ zou kunnen beschouwen, zijn niet moeilijk te onderscheiden.
In deze context heeft de toenemende aansluiting van India bij Israël een directe invloed op de strategische calculus van Islamabad in een toch al onstabiele regio – en zou deze kunnen hervormen –, zeggen analisten.
Uitbreiding van de banden op het gebied van defensie en technologie
Sindsdien zijn de betrekkingen tussen India en Israël sterk versneld Modi’s bezoek in 2017. India is nu de grootste wapenklant van Israël en de agenda van deze week varieert van defensie, kunstmatige intelligentie, kwantumcomputing en cyberveiligheid.
Er wordt verwacht dat een nieuw geclassificeerd raamwerk de export van voorheen beperkte militaire hardware van Israël naar India zal openen. Een van de systemen die ter discussie staan, is het Israëlische Iron Beam, een hoogenergetisch laserwapen van 100 kW dat in december 2025 aan het Israëlische leger werd geïntroduceerd. Samenwerking op het gebied van de overdracht van Iron Dome-raketverdedigingstechnologie voor lokale productie wordt ook overwogen.
Voor Masood Khan, de voormalige ambassadeur van Pakistan bij de Verenigde Staten en de Verenigde Naties, markeert het bezoek een beslissend moment.
“Het nieuws dat naar voren komt suggereert dat ze een speciale strategische overeenkomst zullen ondertekenen, die kan worden gezien als een tegenhanger van de overeenkomst die Pakistan en Saoedi-Arabië vorig jaar ondertekenden”, zei hij. “Israël heeft al speciale overeenkomsten met landen als de Verenigde Staten en Duitsland.”
Masood Khalid, voormalig Pakistaanse ambassadeur in China, benadrukte deze militaire dimensie.
“We hebben vorig jaar gezien hoe Israëlische drones werkten in het conflict tussen India en Pakistan tegen ons”, zei hij, verwijzend naar India’s gebruik van platforms van Israëlische oorsprong tijdens de aanvallen op Pakistan in mei 2025, toen de Zuid-Aziatische buurlanden een intense vierdaagse luchtoorlog voerden. “Publieke verklaringen van beide kanten spreken over het versterken van de strategische samenwerking, met name op het gebied van defensie, terrorismebestrijding, cyberveiligheid en kunstmatige intelligentie.”
De defensiebanden van India met Israël zijn niet langer eenrichtingsverkeer. Tijdens de Israëlische oorlog tegen Gaza in 2024 leverden Indiase wapenbedrijven raketten en explosieven aan Tel Aviv. Al Jazeera-onderzoek bevestigd.
Umer Karim, associate fellow bij het in Riyad gevestigde King Faisal Islamic Studies and Research Center, ziet de samenwerking als onderdeel van een bredere herijking.
“Het is duidelijk dat India een strategisch partnerschap met Israël is aangegaan, en in een tijd waarin beide regeringen bekritiseerd zijn vanwege hun daden, is deze bilaterale relatie voor beide steeds belangrijker geworden”, vertelde hij aan Al Jazeera.
De “zeshoek” van Netanyahu en Pakistan
Het hexagonale voorstel van Netanyahu blijft ongedefinieerd. Hij beloofde op een later tijdstip een “georganiseerde presentatie”.
Hoewel Israël gelooft dat het wat de Israëlische premier omschreef als de ‘sjiitische as’ heeft verzwakt door zijn campagne van 2024-2025 tegen aan Iran verbonden groepen zoals Hezbollah en Hamas, is de ‘opkomende radicale soennitische as’ minder duidelijk gearticuleerd.
Analisten suggereren dat het zou kunnen verwijzen naar staten en bewegingen die zich aansluiten bij de politieke islam en zeer kritisch zijn over het Israëlische beleid, waaronder Turkije en landen die de veiligheidsbanden met Riyad en Ankara hebben versterkt, zoals Pakistan heeft gedaan. Pakistan is ook het enige moslimland met kernwapens, wat Israël lange tijd zorgen baart: in de jaren tachtig probeerde Israël India te rekruteren voor een gezamenlijke militaire operatie tegen een nucleaire faciliteit in Pakistan, maar trok zich terug nadat New Delhi zich van stemming onthield.
Karim was overtuigd van de plaats van Pakistan in het vizier van Netanyahu.
“Absoluut, Pakistan maakt deel uit van deze zogenaamde radicale soennitische as”, zei hij, met het argument dat de strategische overeenkomst van Pakistan met Riyad en zijn nauwe banden met Turkiye rechtstreeks van invloed zijn op de berekeningen van Israël. “Om dit tegen te gaan, zal Israël de defensiesamenwerking en het delen van informatie met Delhi vergroten.”
Khalid wees op langdurige banden met de inlichtingendiensten.
“Het delen van inlichtingen tussen de Indiase RAW en de Israëlische Mossad dateert uit de jaren zestig. Hun verbeterde interactie in dit opzicht zou dus een ernstige zorg voor ons moeten zijn”, zei hij, verwijzend naar de externe inlichtingendiensten van India en Israël.
Anderen dringen aan op voorzichtigheid. Gokhan Ereli, een onafhankelijke Golfonderzoeker gevestigd in Ankara, betoogde dat het onwaarschijnlijk is dat Pakistan een expliciet doelwit zal zijn in het kader van Israël.
“In deze context is het aannemelijker dat Pakistan indirect wordt getroffen, door de afstemming van Israëlische, Indiase en westerse dreigingsverhalen, dan dat het wordt uitgekozen als een op zichzelf staande destabiliserende actor”, zei hij tegen Al Jazeera.
Khan, de voormalige ambassadeur, was het daarmee eens.
“Ik zie geen directe dreiging, maar de latente vijandigheid is er wel. En als Modi in Tel Aviv is, zal hij proberen Netanyahu en andere leiders daar te vergiftigen om hen op een vijandige manier aan Pakistan te laten denken”, zei hij.
Muhammad Shoaib, assistent-professor internationale betrekkingen aan de Quaid-i-Azam Universiteit, herhaalde deze beoordeling.
“De nauwe betrekkingen van India met Israël zullen waarschijnlijk een negatieve invloed hebben op de perceptie en uitspraken van Tel Aviv over Pakistan,” zei hij.
De evenwichtsoefening in de Golf
Misschien wel de meest complexe arena voor Pakistan is de Golf. Decennia lang heeft het land vertrouwd op de Golfpartners voor financiële steun, waaronder doorlopende leningen en geldovermakingen die een cruciale pijler van zijn economie vormen.
Na de ondertekening van de strategische wederzijdse defensieovereenkomst met Saoedi-Arabië afgelopen september zijn de discussies over de toetreding van Turkiye tot een soortgelijk raamwerk geïntensiveerd. Toch tekenden de VAE, een van de nauwste Golfpartners van Pakistan, in januari 2026 een strategische overeenkomst met India.
Khalid riep op tot diepere economische integratie om deze banden in stand te houden.
“Pakistan doet er goed aan zijn bilaterale banden met de grote landen uit het Midden-Oosten, Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar en Koeweit te versterken,” zei hij, “maar buiten de GCC moet Pakistan ook regionale samenwerking bevorderen, vooral met Centraal-Aziatische landen, Turkije, Iran en Rusland. Geo-economie door middel van toegenomen handel en connectiviteit zou de basis moeten zijn van deze regionale samenwerking.” De Samenwerkingsraad van de Golf bestaat uit Bahrein, Koeweit, Oman, Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten.
Wat de zaken nog ingewikkelder maakt, is de centrale rol van Iran in de huidige regionale spanningen. Nu Washington dreigt met mogelijke militaire actie tegen Iran en Israël aandringt op regimeverandering in Teheran, heeft Pakistan in stilte geprobeerd de spanningen te verminderen door de diplomatie te ondersteunen.
“Maar er zijn twee belangrijke partijen – Iran en de Verenigde Staten – en dan, het allerbelangrijkste, Israël, dat zijn eisen niet beperkt tot alleen een nucleair akkoord”, aldus Khan, de voormalige diplomaat. “Het wil de Iraanse raketverdedigingscapaciteiten en regionale allianties uitbreiden, en dit zou een cruciaal punt kunnen zijn. Het is de ambitie van Pakistan om bij te dragen aan de inspanningen om een diplomatieke oplossing te vinden.”
Strategische concurrentie
Uiteindelijk moeten de Pakistaanse beleidsmakers beoordelen of de banden met Saoedi-Arabië en Turkije sterk genoeg zijn om tegenwicht te bieden aan het groeiende partnerschap tussen India en Israël.
Modi en Netanyahu structureren hun veiligheidsdoctrines om tegen te gaan wat zij omschrijven als ‘islamitisch radicalisme’. New Delhi heeft Pakistan herhaaldelijk beschuldigd van het aanzetten tot geweld tegen India.
Toch stelt Khan dat Islamabad niet zonder invloed is.
“We hebben een muur om ons heen gebouwd door de Indiase agressie in mei 2025 af te weren en onze banden met de Verenigde Staten het afgelopen jaar te versterken”, zei hij.
