Ik voel het: de spanning, de gefragmenteerde aandacht. Het constante trekken om te controleren, scrollen, klikken. Alles wat we willen is slechts één tik verwijderd. Maar als we alles najagen, glipt er iets essentieels door onze vingers. Ik zie dit duidelijk in mijn wereld van conferenties en evenementen. Dit zijn ruimtes die bedoeld zijn voor verbinding, maar mensen verlaten vaak het gevoel overweldigd en vreemd genoeg niet verbonden te zijn.
De waarheid is dat echte betrokkenheid zeldzaam is. Seconde Gallupslechts 21% van de medewerkers is volledig betrokken. De meesten gaan gewoon door de bewegingen heen. Het is een soortgelijk verhaal bij grootschalige evenementen en webinars, waar deelname die verder gaat dan passief luisteren lange tijd de uitzondering is geweest, en niet de norm. Dit is precies waarom we slimmer moeten worden in de manier waarop we mensen betrekken.
De paradox van onze tijd is deze: we kunnen overal zijn, op alles afgestemd, en toch niet echt opdagen. Voor leiders uit het bedrijfsleven is dit een dilemma waar veel op het spel staat. In een landschap vol opties concurreer je niet alleen met het volgende merk, maar concurreer je ook om de aandacht van iemand die honderden e-mails moet verwerken, spam moet ontwijken en langs een wereld in crisis moet scrollen.
DE UITDAGING VAN JEZELF PRESENTEREN
Niets van dit alles is het laatste nieuws. De strijd om aandacht is goed gedocumenteerd. Maar wat minder besproken en even urgent is, is dat niet alle inspanningen gelijk zijn.
Echte deelname is veel meer dan klikken, liken of zelfs verschijnen. Het betekent bijdragen, beïnvloeden, vormgeven. En het kan het verschil betekenen tussen relevantie en irrelevantie voor een merk. Door de jaren heen ben ik getuige geweest van talloze keynotes en bijeenkomsten waar succes werd gemeten aan de hand van cijfers die er op papier goed uitzagen, maar weinig betekenden voor de aanwezigen. Veel bedrijven jagen echter op de makkelijke cijfers: impressies, clicks, aantal medewerkers. Deze zijn zichtbaar, meetbaar en vals geruststellend. Maar ze volgen vaak zinloze activiteiten. En het verwarren van zichtbaarheid met vitaliteit is een gevaarlijke vergissing.
De diepere uitdaging en kans is het creëren van omgevingen – digitaal of fysiek – waarin participatie van mensen vraagt om volledig als zichzelf te verschijnen. Risico gezien te worden. Om vorm te geven aan de gedachten en vragen die zij met zich meedragen maar die niet de ruimte hebben gehad om zich te uiten.
Het probleem is dat veel van wat we nu participatie noemen, extractief is. Het lijkt actief aan de oppervlakte. Mensen geven tijd, energie en aandacht, maar krijgen er weinig voor terug. Extractieve participatie zet mensen aan het werk: in klaslokalen, in vergaderingen, aan projecten of op het werk, maar het laat hen uitgeput achter.
Het is niet altijd opzettelijk. Het komt vaak voort uit een overgeërfde mentaliteit die participatie als een maatstaf beschouwt en niet als een betekenisvolle uitwisseling. De meeste plaatsen zijn niet ontworpen om mensen het gevoel te geven dat ze gezien, uitgedaagd of veranderd worden. Deelname wordt beschouwd als een prestatie. Het werd een kwestie van optiek, een teken van toewijding, niet van het echte werk.
HET HOEFT NIET ZO TE ZIJN
Ik heb het in mijn vakgebied gezien.
Veel goed uitgevoerde branche-evenementen maken deze fout op grote schaal. Ze besteden miljoenen aan het samenbrengen van mensen en het vliegen over landen of continenten, maar slagen er niet in echte participatie te bevorderen. De aanwezigen zitten door gepolijste keynotes en panels heen zonder met de persoon naast hen te praten, iemand die misschien met dezelfde uitdagingen worstelt als zij. Ze lopen weg met pagina’s met aantekeningen, maar geen echte verbindingen of enige transformatie. De beste vragen in de zaal blijven ongevraagd of onbeantwoord. De meest waardevolle ideeën blijven verborgen, niet vanwege een gebrek aan genialiteit, maar omdat niemand de ruimte heeft gecreëerd waarin ze naar voren konden komen.
Maar het hoeft niet zo te zijn. De ruimtes waarin we samenkomen, zowel fysiek als virtueel, kunnen veel meer doen dan alleen content hosten. Ze kunnen motoren worden van energie, nieuwsgierigheid en uitwisseling. In mijn werk heb ik gezien wat mogelijk is als ruimtes worden ontworpen om kwetsbaarheid te verwelkomen en een echte dialoog uit te nodigen. Energie verandert. De ruimte transformeert de mensen die er wonen. Het is dan dat participatie verandert, van extractief naar generatief. Mensen beginnen betere vragen te stellen. Ze dagen elkaar openlijker uit. En ze blijven betrokken.
GENERATIEF DEELNAME
Generatieve participatie creëert wederzijdse groei en ontstaat als er drie zaken aanwezig zijn:
- Wederkerigheid: Mensen consumeren niet alleen, maar geven en ontvangen in gelijke mate.
- Versterking: Bijdragen bouwen op elkaar voort en creëren resultaten die niemand alleen zou kunnen bereiken.
- Transformatie: Deelnemers vertrekken anders dan ze zijn aangekomen, meer verbonden, capabeler, meer geïnspireerd.
In de juiste ruimte kan één enkele vraag een strategie veranderen. Een persoonlijk verhaal kan aannames omverwerpen. Een eenvoudig idee kan een nieuw product, een partnerschap of een te volgen pad teweegbrengen. Mensen gaan niet uitgeput naar buiten, maar vol energie. Ze vertrekken met aantekeningen in de kantlijn, namen om op te volgen en ideeën die ze niet kunnen wachten om tot leven te brengen.
Het verschil is eenvoudig, maar het verandert alles. Extractieve ruimtes vereisen meer dan ze opleveren. Generatieve ruimtes transformeren bijdrage in creatie en verbinding, zowel met anderen als met jezelf. Dit is het verschil tussen een engagement dat aanvoelt als een optreden en een verbinding die aanvoelt als een levenskracht.
Het vermogen om op een zinvolle manier een bijdrage te leveren is niet leuk om te hebben. Het is een strategische troef. De uitdaging is dat het lastig te meten is. Je kunt het niet op een dia weergeven, zoals bezoekersaantallen of sociale impressies. Maar als het ontbreekt, voel je het: klaslokalen waar studenten afrekenen, gemeenschappen die niet in actie komen, bedrijven vol gepraat maar hongerig naar duidelijkheid. En als het er is, voel je het ook: teams bewegen doelgericht, netwerken worden sterker en ideeën resoneren niet alleen, maar zetten ook aan tot actie.
GEEF IETS CONTROLE OP
Echte bijdragen gedijen in omgevingen die veiligheid, openheid en nieuwsgierigheid uitstralen. Maar het creëren van dit soort ruimte gaat verder dan mensen zich op hun gemak laten voelen. Het betekent dat je je greep losmaakt en de controle loslaat, zodat anderen kunnen ingrijpen, zich kunnen uitspreken en vorm kunnen geven aan wat er daarna gebeurt.
Want hier is nog een waarheid: echte participatie houdt in dat je een deel van de controle opgeeft.
We besteden veel tijd en energie aan het proberen ‘betrokkenheid te genereren’, een uitdrukking die klinkt als vooruitgang, maar die vaak het zwaardere werk van het uitnodigen van echte input omzeilt. Echte participatie verloopt zelden ordelijk. Ruimte ervoor creëren betekent het onverwachte verwelkomen. Omdat het ongeplande en ongepolijste vaak de voorwaarden creëert waarin iets krachtigers kan ontstaan. Dit is waar de gedeelde betekenis, verrassende inzichten en ontdekkingen die onze organisaties en onze wereld het meest nodig hebben, vorm beginnen te krijgen.
Christine Renaud is CEO van Braindate.
