Jarenlang was Aidarous al-Zubaidi de onbetwiste sterke man van Zuid-Jemen, een voormalige luchtmachtofficier die zich opklom van rebellenleider tot staatsman die door westerse diplomaten het hof werd gemaakt.
Maar woensdag nam zijn politieke traject een drastische wending.
In een decreet dat de fragiele machtsdelingsregeling van het land deed wankelen, ontsloeg de voorzitter van de Presidential Leadership Council (PLC), Rashad al-Alimi, al-Zubaidi uit zijn positie als lid van de raad, ontnam hem zijn immuniteit en verwees hem naar de openbare aanklager op beschuldiging van “hoogverraad”.
Het decreet beschuldigt al-Zubaidi van “het vormen van gewapende bendes”, van “het beschadigen van de politieke en militaire positie van de Republiek” en van het leiden van een militaire opstand.
Tegelijkertijd kondigde de door Saoedi-Arabië geleide coalitie aan dat al-Zubaidi “naar een onbekende bestemming was gevlucht” nadat hij niet had gereageerd op een oproep aan Riyadh – een bewering die de Southern Transitional Council (STC) heftig ontkent en volhoudt dat hun leider in Aden blijft.
Dus wie is de man die centraal staat in deze snelle ontwikkelingen in Jemen?
De “rebellen” -officier.
Het leven van al-Zubaidi, geboren in 1967 in het dorp Zubayd in het bergachtige gouvernement Al-Dale, weerspiegelt de turbulente geschiedenis van Zuid-Jemen.
Hij studeerde in 1988 af aan de luchtmachtacademie in Aden als tweede luitenant. Zijn militaire carrière werd echter opgeschrikt door de burgeroorlog van 1994, waarin de noordelijke strijdkrachten onder de toenmalige president Ali Abdullah Saleh de zuidelijke separatistische beweging verpletterden.
Al-Zubaidi vocht aan de verliezende kant en werd gedwongen in ballingschap te gaan naar Djibouti.
Hij keerde in 1996 terug naar Jemen om Haq Taqreer al-Maseer (HTM) op te richten, wat de Recht op Zelfbeschikkingsbeweging betekent, een gewapende groep die moorden pleegde op noordelijke militaire officieren. Een militaire rechtbank veroordeelde hem bij verstek ter dood, een vonnis dat van kracht bleef totdat Saleh hem in 2000 gratie verleende.
Na jaren van rebellie op laag niveau kwam al-Zubaidi opnieuw naar voren tijdens de Arabische Lente van 2011, toen zijn beweging de verantwoordelijkheid opeiste voor aanvallen op Jemenitische legervoertuigen in Al-Dale.
Van gouverneur tot separatistische leider
De machtsgreep van de Houthi’s in Sanaa in 2014 en hun daaropvolgende opmars naar het zuiden in 2015 zorgden voor zijn grootste opening voor al-Zubaidi.
Als leider van de zuidelijke verzetsstrijders speelde hij een sleutelrol bij het terugdringen van de Houthi-troepen uit Al-Dale en Aden. Als erkenning voor zijn invloed op het gebied benoemde president Abd-Rabbu Mansour Hadi hem in december 2015 tot gouverneur van Aden.
De alliantie was echter van korte duur. De spanningen tussen de regering van Hadi en de zuidelijke separatisten liepen hoog op, wat leidde tot het ontslag van al-Zubaidi in april 2017.
Minder dan een maand later vormde al-Zubaidi de Southern Transitional Council (STC) en noemde deze de legitieme vertegenwoordiger van het zuidelijke volk. Gesteund door de Verenigde Arabische Emiraten bouwde de STC een formidabele paramilitaire strijdmacht op die regelmatig in botsing kwam met regeringstroepen en uiteindelijk de controle over Aden overnam.
In april 2022 werd al-Zubaidi, in een poging om het anti-Houthi-front te verenigen, benoemd tot lid van de acht leden tellende Presidential Leadership Council (PLC).
Een visie op “Zuid-Arabië”
Ondanks zijn toetreding tot de eenheidsregering heeft al-Zubaidi zijn uiteindelijke doel nooit opgegeven: het herstel van de zuidelijke staat van vóór 1990.
In interviews met internationale media, waaronder de staatskrant van de VAE Het nationale team EN Al hoeraal-Zubaidi schetste een visie voor een ‘Federale Staat Zuid-Arabië’. Hij betoogde dat “het vredesproces bevroren is” en dat een tweestatenoplossing de enige weg vooruit is.
Hij veroorzaakte ook controverse door openheid te tonen voor de Abraham-akkoorden.
“Als Palestina zijn rechten terugkrijgt… als we onze eigen zuidelijke staat hebben, zullen we onze eigen beslissingen nemen en ik geloof dat we deel zullen uitmaken van deze overeenkomsten”, zei hij. Het nationale team september 2025.
Meest recentelijk, op 2 januari 2026, bracht al-Zubaidi een ‘grondwettelijke verklaring’ uit waarin hij een overgangsperiode van twee jaar aankondigde die zou leiden tot een referendum over onafhankelijkheid – een stap die tot zijn ontslag lijkt te hebben geleid.
De laatste pauze
De gebeurtenissen van 7 januari markeren de ineenstorting van de fragiele alliantie tussen de internationaal erkende regering en de CTS.
Brigadegeneraal Turki al-Maliki, woordvoerder van de coalitie, zei dat al-Zubaidi wapens had gedistribueerd in Aden om “chaos te veroorzaken” en het land was ontvlucht nadat hem een ultimatum van 48 uur was gegeven om zich in Riyad te melden.
Al-Maliki bevestigde ook “beperkte preventieve aanvallen” tegen STC-troepen die zich mobiliseerden nabij het Zind-kamp in Al-Dale.
De STC heeft deze rapporten afgewezen. In een woensdagochtend vrijgegeven verklaring zei de raad dat al-Zubaidi “zijn taken vanuit de hoofdstad Aden zal voortzetten.”
In plaats daarvan sloeg de STC alarm tegen haar eigen delegatie in Riyad, onder leiding van secretaris-generaal Abdulrahman Shaher al-Subaihi, en beweerde dat zij alle contact met hen verloren hadden.
“We roepen de Saoedische autoriteiten op om de veiligheid van onze delegatie te garanderen”, aldus de verklaring, waarin de luchtaanvallen op Al-Dale werden veroordeeld als “een ongerechtvaardigde escalatie.”
Nu beschuldigingen van “hoogverraad” op tafel liggen en er luchtaanvallen in het zuiden zijn gemeld, lijkt Al-Zubaidi’s lange drang naar onafhankelijkheid Jemen in een gevaarlijke nieuwe fase van conflict te hebben geduwd.
